Rotmoevie

25 09 2013

Rotmoevie

Rotmoevie

Zaterdag 14 september was ik voor het eerst in de bibliotheek van Amsterdam, sta je wel even te kijken als bibliothecaris uit de provincie, maar daar ga ik het niet over hebben. In de bibliotheek werd de Middag van het Kinderboek gehouden, een hele leuke middag gepresenteerd door Ted van Lieshout, een hele leuke man.
Na afloop werd de Gouden Lijst uitgereikt, de prijs voor het beste jeugdboek voor 12 tot 15 jaar. Naast Rotmoevie van Marian de Smet waren Rebel met vleugels van Marcel Roijaards en Zwarte zwaan van Gideon Samson genomineerd.

In Rotmoevie lift Eppo naar het zuiden als hij wordt opgepikt door de 18-jarige Tabby. Beide hebben een reden om weg te rijden van huis, al hebben de ouders van Eppo erop aangedrongen want hij moet “wat van de wereld zien”.

Het verhaal is een onvervalste roadtrip. Een genre op zich, waarin de hoofdpersoon meestal een verleden achter zich probeert te laten om erachter te komen dat het verleden op de achterbank zit.

Eppo en Tabby krijgen in weerwil van hun verschillende karakters een band met elkaar en er groeit een vertrouwen waarin ze elkaar vertellen wat er gebeurd is, al gaat dat gepaard met het nodige gehakketak. Hoe het zit met Eppo en Tabby wordt langzaam duidelijk in dit juweel van een boek.

De Smet schrijft zo helder dat de zinnen je tegemoet glanzen en je ontroerd het boek dichtslaat, mijmerend over liefde, vriendschap en verdriet. De verhalen van Eppo en Tabby vormen een mooi contrast, maar dat moet je zelf maar lezen.

Het boek van Roijaards staat nog op mijn nog-te-lezen-lijstje, maar de jury van de Gouden Lijst moet er een hele kluif aan hebben gehad om de keus te maken. Zwarte zwaan en Rotmoevie zijn me even lief en beide boeken staan nu gesigneerd in de boekenkast. Tussen alle andere romans want dit zijn volwassen jeugdboeken.

Advertenties




Heftig kleinood – Wij de wilden

11 09 2013

Wij de wilden

Wij de wilden

Amerikaan Justin Torres schreef met het semi-autobiografische Wij de wilden een verhaal dat je meteen de wereld van drie broers intrekt om je pas op het eind ademloos los te laten.

De verteller is bijna 7 jaar en naamloos. De wij uit de titel zijn hij en zijn twee oudere broers die in armoedige omstandigheden opgroeien in een gezin waarin geweld en liefde elke dag een strijd aangaan. Hun ouders zijn als tieners getrouwd, vader is van Puerto Ricaanse afkomst, moeder is blank.

De korte hoofdstukken beleef je door de ogen van het kind. Torres weet zijn stem zo overtuigend neer te zetten, dat je bijna fysiek aanwezig bent. Dat een kind niet alles kan bevatten en je als lezer wel begrijpt wat er aan de hand is, maakt het ritmisch vertelde verhaal schrijnend en een heftig kleinood.

Om een indruk te geven van het ritme de bijzondere stijl de eerste regels van het boek:

“We wilden meer. We sloegen met de achterkant van onze vork op tafel, tikten met onze lepel tegen ons lege kommetje; we hadden honger. We wilden meer lawaai, meer tumult. We draaiden aan de volumeknop van de televisie totdat onze oren pijn deden van het geschreeuw van boze mannen. We wilden meer muziek op de radio; we wilden beats; we wilden popmuziek. We wilden spieren op onze magere armen. We hadden vogelbotjes, hol en licht, en we wilden meer massa, meer gewicht. We waren zes graaiende handen, zes stampende voeten; we waren broers, jongens, drie kleine koningen verstrikt in een strijd om meer.”





Gideon Samson, een groot talent

5 09 2013

Zwarte zwaan

Zwarte zwaan

Gideon Samson is als schrijver een lefgozer. Allereerst begint hij het boek met een goed passend citaat van Johan Cruijff: “De waarheid is nooit precies zoals je denkt dat hij zou zijn.” Ik bedoel maar, in welk jeugdboek vind je een citaat van de eeuwige nummer 14, ongekroonde aanvoerder van de aforisme?

Daarnaast voert Samson de 12 jarige Rifka op, een manipulatief kind dat gaandeweg het verhaal alleen maar onsympathieker wordt. En als laatste speelt het verhaal zich in drie gedeelten af, een gewaagde constructie waarin Samson speelt met het tijdsverloop en waarmee hij laat zien wat voor groot talent hij is.

In Voor maken we kennis met Duveke, een lieve meid met een harstvriendin, Rifka. Duveke laat zich meeslepen in alle dwaze acties die Rifka bedenkt en in eerste instantie denk je dat Rifka te veel energie heeft of iets dergelijks. Deze gedachte wordt al snel naïef als ze haar grote plan uitlegt aan Duveke.
In Na volgen we Olivier, de oudere broer van Duuv, die een onvoorwaardelijke liefde voelt voor zijn zus.
In Tijdens duiken we in het hoofd van Rifka, niet een plezierige plaats om te verkeren. 

Samson zet ieder personage haarscherp neer met groot inlevingsvermogen, voert de spanning op, schrijft geweldige dialogen, weet met gemak een beklemmende sfeer op te roepen en komt met een rechtse directe op het eind van het boek.

PS.
Zwarte zwaan heeft een ZIlveren Griffel gewonnen in de categorie vanaf 9 jaar. Je vraagt je af of de juryleden van de Kinderboekenweek een gaatje in het hoofd hebben. Misschien word ik met het verstrijken van de jaren een moraalridder, maar volgens mij krijgt een 9-jarige nachtmerries van dit geweldige boek. In de bibliotheek staat het tussen de C-boeken, voor 12 jaar en ouder. Als je dat laatste nou ’s even anders leest, voor 12 jarigen en voor ouders, dan ben je meteen bij de groep lezers die dit boek ook moeten lezen van deze moraalridder.





Kelderkind van Kristien Dieltiens – prachtig, prachtig en prachtig

28 08 2013

Kelderkind

Kelderkind

Op pinkstermaandag In 1828 verscheen Kaspar Hauser uit het zwarte niets op een plein in Neurenberg. In zijn handen hield hij twee briefjes met daarop o.a. zijn naam.  Later vertelde Hauser dat hij zijn jeugd in een donkere ruimte had doorgebracht. Bij zijn verschijning kon hij amper spreken of lopen. Hij herhaalde slechts het zinnetje: “Ik wil een ruiter zijn zoals mijn vader”. Niemand wist waar hij vandaan kwam en al gauw deden er allerlei speculaties de ronde over zijn vermeende adellijke afkomst.  

Gebaseerd op dit bizarre en tragische gegeven heeft de Vlaamse schrijfster Kristien Dieltiens een prachtig boek geschreven, waarin ze je met twee verhaallijnen kluistert aan haar interpretatie van Kaspar’s geschiedenis. Ik ga niks over de inhoud vertellen, of iets weggeven over de verhaallijnen, want dat bederft alleen maar de leeservaring.

Wel wil ik kwijt dat de schrijfster ons deelgenoot maakt van het dagboek van Kaspar dat echt bestaan heeft, maar verloren is gegaan. Daarin geeft ze de gedachten van Kaspar weer, waarbij ze door taal laat ervaren hoe het moet zijn als je uit het zwarte niets komt. Hierin meet ze zich met Bernlef en diens Hersenschimmen, het magistrale boek over dementie waarin de schrijver je bijna laat voelen hoe het is om  je taal kwijt te raken. Hoe Dieltiens de kracht van taal gebruikt om Kaspar’s geestesgesteldheid te schetsen, laat je bijna naar adem happen en is van een grote schoonheid..

Dieltiens heeft acht jaren lang research gedaan en heeft de historische gebeurtenissen verweven met haar fictieve interpretatie. Voor mij is haar interpretatie het verhaal van Kaspar Hauser geworden. Prachtig, prachtig en prachtig.





Delete, hoe een leven langzaam wordt gewist

22 08 2013

Delete

Delete

Drones, Prism, idententiteitsdiefstal, sociale media, het zijn onzalige tijden als je een beetje op je privacy bent gesteld.
In Delete komt de inbreuk van een groep leerlingen die zint op wraak op een populaire, jonge lerares. Dankzij nerd en viespeuk Peter krijgen ze toegang tot haar Facebookaccount en mailbox. Langzaam zetten ze het leven van de nietsvermoedende lerares op de kop. 

De schrijfster wisselt elk hoofdstuk van perspectief en laat zo heel mooi zien hoe graag iedereen “erbij wil horen”. De aanleiding voor de wraak staat in geen verhouding tot de gevolgen, terwijl de groepsdynamiek ervoor zorgt dat er op een bepaald moment geen weg terug meer is.

In een vlotte stijl voert Van den Nieuwenhof langzaam de spanning op en krijg je gaandeweg een bloedhekel aan de leerlingen die al snel de stap maken van kwajongensstreek naar pure kwaadaardigheid.

Juultje van den Nieuwenhof won vorig jaar de Young Adult Thrillerschrijfwedstrijd van Crimezone met dit knappe debuut. Je wordt er niet vrolijk van, maar het zorgt er wel voor dat je alle privacy-instellingen van je accounts nog ’s naloopt.Goedgekeurd





De Chaos van Patrick Ness beter dan De Hongerspelen

29 07 2013

De Chaos

De Chaos

Het eerste deel van De Chaos Trilogie verscheen in hetzelfde jaar als het eerste deel van De Hongerspelen, dat is  een overeenkomst die verder niet zo veel zegt. Inhoudelijk zijn er meer overeenkomsten.

In beide verhalen groeien jongeren op in een van ons afwijkende maatschappij. Door de omstandigheden worden ze versneld volwassen en gedwongen keuzes te maken die grote gevolgen hebben.

Todd Hewitt woont in Prentissdorp, een kleine vestiging op De Nieuwe Wereld, een planeet waar kolonisten afkomstig van onze aarde een nieuw bestaan proberen op te bouwen. Al snel blijkt dat de mannen last krijgen van de Herrie, ze kunnen elkaars gedachten horen, maar ook de gedachten van alle andere wezens op de planeet. In Prentissdorp wonen alleen mannen en Todd is de laatste jongen in het dorp. Op zijn verjaardag zal hij worden ingewijd als man.

Voor het zover is ontdekt hij in het nabijgelegen moeras een stilte. Deze ontdekking zet de wereld in het dorp op zijn kop en Todd wordt gedwongen te vluchten. Hij ontdekt dat zijn kleine wereld anders in elkaar steekt dan hij dacht.

Het mes dat niet wijkt en Het donkere paradijs wordt in september van dit jaar afgesloten met Lawaai dat nooit stopt en is een regelrechte aanrader voor liefhebbers van De Hongerspelen. Vooral omdat De Chaos geweldig geschreven is en geen inzinkingen kent zoals De Hongerspelen. De gedachten van Todd tuimelen je tegemoet en daarin wint Ness het van Collins in originaliteit. Bovendien zorgt Patrick Ness voor de nodige humor naast het geweld, de psychologische machtspelletjes en Todds strijd om een beter mens te zijn dan hij is.

De trilogie is al bijna compleet en dus hoef je niet heel lang te wachten op een volgend deel. Dat is wel zo prettig.





Tip vd Mnd : Dystopia

27 03 2013

In Utopia uit 1516 schetste Thomas More een ideale staat waarin privé grondbezit niet bestaat en waarin armen er niet onder worden gehouden en uitgebuit door een heersende klasse. More baseerde zijn ideeën op de ver van ideale samenleving waarin hij leefde.

Dystopia

In onze westerse samenleving hebben we het gemiddeld gesproken een stuk beter dan de 16e eeuwse Engelsman. Opvallend genoeg verschijnen er veel boeken en tv-series waarin deze welvaart onderuit is gehaald. De dystopieën vliegen ons om de oren, waar we het jarenlang met de klassiekers 1984 en Brave New World moesten doen. Waren dit bovenal ideeënromans en een waarschuwing voor wat ons te wachten staat, de dystopie anno 2013 is vooral een decor voor de schrijver of filmer om in alle vrijheid verhalen te vertellen. Verhalen over liefde en verraad. Uitzonderingen daar gelaten is de dystopie verworden tot amusement en dat is helemaal niet erg. We zijn per slot van rekening Big Brother allang voorbij.

TV
Op het kleine scherm een aantal series, zoals The Walking Dead. Daarin vreten zombies zich een weg door de VS. Een fascinerende tv-serie waarbij je de pinda’s beter in de voorraadkast kan laten liggen vanwege het vele plastische geweld. True Blood schetst een samenleving waarin mensen en vampieren een ongemakkelijke balans proberen te handhaven. Ook het beste te genieten zonder pinda’s.

Boek
Een lange lijst boekenseries, waarvan De Hongerspelen van Suzanne Collins en Gone van Michael Grant de bekendste zijn, richt zich op de Young Adult maar zijn voor een ouder publiek ook een feest om te lezen. Een hoogtepunt zijn de boeken van Justin Cronin. Hij heeft met De Oversteek en De Twaalf een fascinerende wereld gecreëerd waarin Viralen de VS teisteren met hun bloeddorst. Twee dikke pillen vertellen een complex en rijk verhaal. Er is nog veel meer moois, al is dat een vreemde term om te gebruiken als je het wereldbeeld tot je neemt dat de schrijvers ons voorschotelen. Hieronder vind je een lijst met leessuggesties.

Een allesbehalve complete lijst dystopieën [download]








%d bloggers liken dit: